HEPATIT D

Hepatit D nedir?

Hepatit D, hepatit D virüsünün neden olduğu bir karaciğer iltihabıdır. Nitelik: Hepatit D virüsleri kendi başlarına çoğalamazlar, bunu yapmak için hepatit B virüslerine bağımlıdırlar. Hepatit D enfeksiyonu çok şiddetli bir seyir izleyebilir.1

Hepatit D hakkında açıklayıcı bir videoyu buradan izleyebilirsiniz

Yaygınlık

  • Dünya çapında yaklaşık 12 milyon insana hepatit D virüsü bulaşmış olup2,6 tahminler bu sayının 48-60 milyon insan olduğunu kabul etmektedir.7
  • Almanya’da yaklaşık 30.000 kişiye kronik olarak hepatit D bulaşmış olduğu varsayılmaktadır.8
  • Ancak Moğolistan, bazı Batı ve Orta Afrika bölgeleri, Akdeniz havzası, Orta Doğu, Pakistan, Rusya, Brezilya, Orta ve Kuzey Asya gibi hepatit D enfeksiyonlarının önemli ölçüde daha yaygın olduğu yüksek riskli bölgeler vardır.2,7,9
  • Hepatit B’li kişilerin yaklaşık %5’inin aynı zamanda hepatit D’ye sahip olduğu tahmin edilmektedir.2,6

Hepatit B virüsleri gibi, hepatit D virüsleri de enfeksiyonlu kişilerin kanında ve diğer vücut sıvılarında tespit edilebilir. Bunların bulaştırma yolları da birbirine benzerdir. Bulaştırma yolları özellikle şunlardır:1,2

  • Enfeksiyonlu partnerlerle korunmasız cinsel temaslar (prezervatifsiz)
  • Uyuşturucu kullanırken (iğneler ve buruna çekme pipetleri), dövme yaparken veya pirsing yaparken steril olmayan kapların kullanılması
  • Örneğin tıraş aletleri veya tırnak makasları gibi kişisel bakım ürünlerini ortaklaşa kullanmak
  • Enfeksiyonlu bir annenin çocuğa virüs bulaştırabileceği doğum

Daha önce de açıklandığı gibi, hepatit D enfeksiyonu ancak zaten hepatit B’niz varsa ortaya çıkabilir. Enfeksiyonun aynı anda meydana gelip gelmediği veya kişinin zaten hepatit B hastası olup daha sonra hepatit D virüsü kapmış olup olmadığı konusunda bir ayrım yapılır.1,3

Aynı anda hem hepatit D virüsü hem de hepatit B virüsü bulaşmışsa buna eşzamanlı enfeksiyon denir.1,3,4 Bu çoğu durumda sonuç vermeden iyileşir.

İnsanların önce hepatit B hastası iken daha sonra onlara ilaveten hepatit D virüsleri de bulaştığında durum tamamen farklıdır. Bu durumda süper enfeksiyon mevcuttur.1,3 Bu, maruz kalanlarda %90’a varan oranda kronik bir seyir izler ve tek başına hepatit B’den daha sık ve daha hızlı bir şekilde karaciğer sirozuna ve karaciğer kanserine yol açar.2,5

Hepatit D enfeksiyonunun ilk birkaç haftasında belirtiler genellikle yorgunluk, bulantı ve kusma, iştahsızlık, ateş, dikkat zayıflığı, cilt ve gözlerde sararma (sarılık), koyu renkli idrar, açık renkli dışkı ve şiddetli kaşıntı şeklinde olur.5 Semptomların şiddeti değişebilir. Kronik hepatit D genellikle belirtisiz seyreder veya karaciğer ile ilişkili olması gerekmeyen sadece hafif şikayetlere neden olur.10 Bu, hastalığın uzun süre teşhis edilmeden kalması riskini taşır ve karaciğerin giderek daha fazla hasar görmesine kadar ilerleyebilir. Hastalığın ileri evrelerinde karın bölgesinde sıvı birikmesi (karında su toplanması, assitler) ve beyin işlevlerinde hasar gibi büyük belirtiler karaciğer hastalığına işaret eder.10

İlkesel olarak, kanıtlanmış bir hepatit B enfeksiyonu olan her kişi de hepatit D için test edilmelidir. Bu amaçla önce kanda hepatit D virüsüne karşı antikor olup olmadığı incelenir. Sonuç pozitifse – yani antikorlar tespit edilebiliyorsa – bu, şu anda size hepatit D virüsü bulaşmış olduğu veya geçmişte bir enfeksiyon geçirdiğiniz ve tekrar iyileştiğiniz anlamına gelir. Bu nedenle enfeksiyonun iyileşip iyileşmediğini veya şu anda etkin olup olmadığını belirlemek için başka bir kan testi gereklidir. Nitekim ikinci test hepatit D virüsünün kanda hâlâ mevcut olup olmadığını gösterir. Bu testten de pozitif sonuç alırsanız etkin bir enfeksiyonunuz var demektir.4

Hepatit D ilaçla tedavi edilebilir. Amaç, virüsün çoğalmasını durdurmak ve böylece karaciğeri hasardan korumaktır.11 Tedaviyi yapan doktorla konuşmak, mümkün olan en iyi tedaviyi bulmaya ve tanıyı geliştirmeye yardımcı olabilir.

İlk başta kulağa ne kadar garip gelse de: Hepatit B’ye karşı aşılanma kendinizi hepatit D’ye karşı korumanın çok iyi bir yoludur. Çünkü hepatit D virüsü size ancak hepatit B de bulaşmışsa bulaşabilir.5 Ayrıca aşağıdaki önlemleri alarak virüs bulaşmış kan veya meni veya vajinal salgılar gibi diğer vücut sıvıları ile temastan mümkün olduğunca kaçınmak suretiyle enfeksiyon riskini en aza indirebilirsiniz:1,5,12

  • Güvenli seks
  • Damar ve burun içi uyuşturucu kullanırken aletlerin steril olmasına dikkat edin ve şırıngaları başkalarıyla paylaşmayın
  • Dövme veya pirsing yaparken steril çalışma koşulları ve aletleri sağlayın
  • Tıraş aletleri veya tırnak makasları gibi kanla kirletilmiş olabilecek kişisel bakım ürünlerini başkalarıyla paylaşmayın

Diğer konular

Hepatit B

Hepatit B hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsan, burada birçok yararlı bilgi bulabilirsin.

Daha fazla bilgi edin

Hepatit C

Hepatit C nedir? Burada bilmeye değer açıklamalar bulacaksın.

Daha fazla bilgi edin

Karaçiğer

Karaciğerimiz ve görevi hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misin? O zaman doğru yere geldin.

Daha fazla bilgi edin

Kaynakça

  1. Hepatit B ve D için RKI kılavuzu. https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/EpidBull/Merkblaetter/Ratgeber_HepatitisB.html (Erişim: Mayıs 2022).
  2. Stockdale AJ ve ark. Hepatoloji Dergisi 2020; 73: 523-532.
  3. Koh C ve ark. Gastroenteroloji 2019; 156(2): 461-476.e1.
  4. Cornberg M ve ark. Gastroenteroloji Dergisi 2021; 59: 691-776.
  5. Hepatit D. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-d (Erişim: Mayıs 2022).
  6. RKI, Epidemiyolojik Bülten 29/2021.
  7. Miao Z ve ark. Bulaşıcı Hastalıklar Dergisi 2020; 221(10): 1677-1687.
  8. Hepatit D virüsü. https://www.deutsche-leberstiftung.de/presse/pressemappe/lebererkrankungen/virushepatitis/hepatitis-d/ (Erişim: Mayıs 2022).
  9. RKI, Epidemiyolojik Bülten 29/2019.
  10. Farzi P, Niro GA Karaciğer Hastalıkları Semineri 2012; 32: 228-236.
  11. Urban S ve ark. Gut. 2021; 70(9): 1782-1794.
  12. Hepatit D. https://www.leberhilfe.org/lebererkrankungen/hepatitis-d/ (Erişim: Mayıs 2022).